{"id":1441,"date":"2019-03-16T00:02:02","date_gmt":"2019-03-16T00:02:02","guid":{"rendered":"https:\/\/wsm.prolerat.org\/?page_id=1441"},"modified":"2019-03-16T00:02:02","modified_gmt":"2019-03-16T00:02:02","slug":"anarchizm-a-coz-to-nowego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/anarchizm-a-coz-to-nowego\/","title":{"rendered":"Anarchizm-a c\u00f3\u017a to nowego?"},"content":{"rendered":"\n<p>Jedn\u0105 z trudno\u015bci wyja\u015bnienia naszego stosunku do\n      anarchizmu, jest to, \u017ce istnieje wiele r\u00f3\u017cnych odmian\n      anarchizmu, niekt\u00f3re aprobuj\u0105ce przemoc, inne pacyfistyczne;\n      niekt\u00f3re ateistyczne, inne religijne itp. Niekt\u00f3rzy anarchi\u015bci\n      s\u0105 pod wp\u0142ywem Freuda, inni pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142\n      psychologii. Niekt\u00f3rzy popieraj\u0105 tworzenie anarchistycznych\n      komun ju\u017c teraz, jako kroku przej\u015bciowego do nowego systemu\n      spo\u0142ecznego. Inni s\u0105 indywidualistami, nie przejmuj\u0105cymi si\u0119 za\n      bardzo problemami spo\u0142ecznymi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 popiera zniesienie\n      pieni\u0119dzy, cho\u0107 niekt\u00f3rzy popieraj\u0105 reformy systemu\n      finansowego. Lista jest niesko\u0144czona. Ka\u017cda z tych tendencji\n      powinna zosta\u0107 przeegzaminowana oddzielnie. Najlepszym sposobem\n      b\u0119dzie przedyskutowanie szko\u0142y anarchizmu. Kt\u00f3ra wydaje si\u0119\n      najbli\u017cej naszego punktu widzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Zasadniczo, te formy anarchizmu zak\u0142adaj\u0105 zniesienie\n      pa\u0144stwa, sprzedawania i kupowania, mi\u0119dzynarodowego handlu,\n      granic pa\u0144stwowych itp. Ich zadaniem jest spo\u0142eczee\u0144stwo\n      regulowane sumieniem, gdzie produkowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie dla\n      zaspokojenia ludzkich potrzeb; gdzie robotnicy w poszczeg\u00f3lnych\n      przemys\u0142ach i fabrykach s\u0105 lu\u017ano zwi\u0105zani z innymi we\n      wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych federacjach. Zwolennicy tej szko\u0142y utrzymuj\u0105,\n      \u017ce jedynym sposobem, w jaki mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107, jest przez\n      wzrost wi\u0119kszo\u015bci wystarczaj\u0105co niezale\u017cnych intelektualnie\n      jednostek, widz\u0105cych potrzeb\u0119 tego rodzaju \u015bwiata i staraj\u0105cych\n      si\u0119 zorganizowa\u0107 w tym samym celu. Oznacza to cofni\u0119cie\n      poparcia dla ca\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci politycznej (partii, g\u0142osowa\u0144,\n      itd) i dalej, niszczenie pa\u0144stwa i wszystkich zwi\u0105zanych z nim\n      instytucji oraz budowanie zal\u0105\u017ck\u00f3w nowego spo\u0142eczee\u0144stwa\n      wewn\u0105trz starego.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasze podstawowe argumenty przeciw podej\u015bciu anarchist\u00f3w s\u0105\n      nast\u0119puj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy ruch zajmuj\u0105cy si\u0119 problemami spo\u0142ecznymi, (a\n      szczeg\u00f3lnie robotniczymi), musi mie\u0107 porz\u0105dne, zborne koncepcje\n      teoretyczne. Musi mie\u0107 teori\u0119 obejmuj\u0105c\u0105 ca\u0142o\u015bciowo przesz\u0142o\u015b\u0107\n      i tera\u017aniejszo\u015b\u0107, dynamik\u0119 zmian spo\u0142ecznych, natur\u0119 ludzkich\n      zachowa\u0144 itp. Bez takiej ca\u0142o\u015bciowej teorii nie jest mo\u017cliwe\n      przedsi\u0119wzi\u0119cie konsekwentnej, rozs\u0105dnej akcji oraz rozumnego\n      dostosowywania jej w miar\u0119 nowych do\u015bwiadczee\u0144. Uwa\u017camy, \u017ce\n      anarchi\u015bci nie maj\u0105 takiego teoretycznego systemu. W\n      rzeczywisto\u015bci, pogl\u0105dy nawet ograniczonych grup anarchist\u00f3w,\n      takich jakie tu dyskutujemy, w\u0142\u0105czaj\u0105 szerok\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107\n      teorii. Taki eklektyzm wymusza w\u0142\u0105czanie przebrzmia\u0142ych teorii,\n      a przez to os\u0142abienie mo\u017cliwo\u015bci skutecznych dzia\u0142a\u0144.\n      Oczywi\u015bcie nie sugerujemy, aby nie analizowali oni wszystkich\n      mo\u017cliwych teorii.<\/p>\n\n\n\n<p>W swym krytycyzmie, anarchi\u015bci przekonuj\u0105, \u017ce wszystkie\n      partie, nawet partia socjalistyczna, zdradza\u0142y robotnik\u00f3w w\n      przesz\u0142o\u015bci jak i teraz, startuj\u0105c do wybor\u00f3w parlamentarnych.\n      Uwa\u017caj\u0105 oni, \u017ce podtrzymuje to szkodliwe z\u0142udzenia o prawie,\n      pa\u0144stwie i demokracji parlamentarnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Nasz\u0105 odpowiedzi\u0105 jest, \u017ce ci anarchi\u015bci nie potrafi\u0105\n      rozr\u00f3\u017cni\u0107 mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi znaczeniami poj\u0119cia &#8220;parlamentarny&#8221;\n      stosowanych do partii ortodoksyjnych i partii socjalistycznej.\n      Nie widz\u0105 oni, albo prawdopodobnie nie chc\u0105 widzie\u0107, \u017ce my\n      zak\u0142adamy konieczno\u015b\u0107 rozumienia przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa\n      zasad nowego systemu i potrzeby poparcia delegat\u00f3w z mandatem\n      na jego ustanowienie, zaledwie u\u017cywaj\u0105c pa\u0144stwo i parlament dla\n      jednej prze\u0142omowej zmiany, po kt\u00f3rej \u017cadna partia nie b\u0119dzie\n      d\u0142u\u017cej istnie\u0107, (wskutek zniesienia klas spo\u0142ecznych), z\n      odpowiednimi zadaniami b\u0119d\u0105cymi odpowiedzialno\u015bci\u0105 ca\u0142ego\n      spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Utrzymujemy, \u017ce jest absolutnie konieczne, aby zmiana do\n      nowego spo\u0142ecze\u0144stwa zacz\u0119\u0142a si\u0119 od formalnych metod\n      demokratycznych &#8211; to jest przez przekonywanie i tajne wybory.\n      Nie ma przecie\u017c innego sposobu dok\u0142adnego sprawdzenia pogl\u0105d\u00f3w\n      ludno\u015bci. Wynik porz\u0105dnie przeprowadzonych wybor\u00f3w uczyni\n      jasnym, (w przypadku przyt\u0142aczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci socjalist\u00f3w),\n      dla ka\u017cdej mniejszo\u015bci, \u017ce to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 i \u017ce\n      ka\u017cda pr\u00f3ba opierania si\u0119 \u017c\u0105daniom wi\u0119kszo\u015bci poprzez przemoc,\n      b\u0119dzie skazana na niepowodzenie. Pr\u00f3ba ustanowienia\n      spo\u0142ecze\u0144stwa anarchistycznego przez lekcewa\u017cenie proces\u00f3w\n      demokratycznych, daje wym\u00f3wk\u0119 dowolnej, wystarczaj\u0105co upartej\n      mniejszo\u015bci, przypuszczalnie u\u017cywaj\u0105cej przemocy, do\n      antywolno\u015bciowych dzia\u0142a\u0144 bezpo\u015brednich. Mog\u0105 oni twierdzi\u0107, \u017ce\n      zak\u0142adana wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie istnieje naprawd\u0119, albo \u017ce\n      przypuszczalna wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie by\u0142a wystarczaj\u0105co przekonana i\n      zdeterminowana. W \u017cadnym razie nie by\u0142oby bezpiecznego\n      usprawiedliwienia dla radykalnej zmiany.<\/p>\n\n\n\n<p>Uog\u00f3lniaj\u0105c, zniesienie parlamentu poprzez zwyk\u0142e jego\n      rozp\u0119dzenie, itp, czyni \u0142atwiejszym dla autorytarnych ruch\u00f3w\n      r\u00f3\u017cnego rodzaju, obci\u0105\u017canie instytucji demokratycznych, zamiast\n      kapitalizmu, za problemy spo\u0142eczne. Np. tak si\u0119 sta\u0142o z\n      rozproszeniem Dumy przez bolszewik\u00f3w w 1918, czy jak to robili\n      nazi\u015bci i tzw. &#8220;komuni\u015bci&#8221; w Republice Weimarskiej w\n      przedwojennych Niemczech.<\/p>\n\n\n\n<p>Anarchi\u015bci proponuj\u0105 lekcewa\u017cenie pa\u0144stwa przez twierdzenie,\n      paradoksalnie, \u017ce nie odzwierciedla ono prawdziwej si\u0142y\n      spo\u0142ecznej i \u017ce w po\u017c\u0105danej przemianie spo\u0142eczen\u015btwa jego\n      kontrolerzy b\u0119d\u0105 skorumpowani. Socjali\u015bci z drugiej strony\n      przekonuj\u0105, \u017ce pa\u0144stwo jednak oddaje prawdziw\u0105 spo\u0142eczn\u0105 si\u0142\u0119 i\n      \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa popieraj\u0105ca klasowo \u015bwiadomych\n      socjalist\u00f3w b\u0119dzie mog\u0142a efektywnie kontrolowa\u0107 swych wybranych\n      przedstawicieli, kt\u00f3rzy w systemie swobodnego dost\u0119pu do\n      wszelakich d\u00f3br nie b\u0119d\u0105 mieli potrzeby posiadania w\u0142adzy\n      (indywidualnie czy jako grupa). Ko\u0144cz\u0105c, propozycja anarchist\u00f3w\n      lekcewa\u017cenia pa\u0144stwa jest kr\u00f3tkowzroczna z tego powodu, \u017ce\n      ustanawiaj\u0105c formalnie kontrol\u0119 socjalistycznej wi\u0119kszo\u015bci nad\n      pa\u0144stwem, unikamy mo\u017cliwo\u015bci skutecznego u\u017cycia jego si\u0142\n      przeciw ruchom rewolucyjnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Dodam, \u017ce anarchi\u015bci r\u00f3wnie\u017c ch\u0119tnie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do re\u017cim\u00f3w\n      w Rosji, Europie Wschodniej i Kubie jako marksistowkich czy\n      komunistycznych, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce wszystkie antyspo\u0142eczne przejawy\n      tych system\u00f3w wyros\u0142y wprost lub po\u015brednio jako wynik idei\n      Marksa. W ten spos\u00f3b oczywi\u015bcie zniekszta\u0142caj\u0105 prawd\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedn\u0105 z trudno\u015bci wyja\u015bnienia naszego stosunku do anarchizmu, jest to, \u017ce istnieje wiele r\u00f3\u017cnych odmian anarchizmu, niekt\u00f3re aprobuj\u0105ce przemoc, inne pacyfistyczne; niekt\u00f3re ateistyczne, inne religijne itp. Niekt\u00f3rzy anarchi\u015bci s\u0105 pod wp\u0142ywem Freuda, inni pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 psychologii. Niekt\u00f3rzy popieraj\u0105 tworzenie anarchistycznych komun ju\u017c teraz, jako kroku przej\u015bciowego do nowego systemu spo\u0142ecznego. Inni s\u0105 indywidualistami,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"magazine_newspaper_sidebar_layout":"","footnotes":""},"class_list":["post-1441","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1441\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.worldsocialism.org\/wsm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}